We meten alles. Behalve ons werk.
30 oktober 2026 
3 min. leestijd

We meten alles. Behalve ons werk.

Wat kost een kilowattuur vandaag? Schijnt de zon straks op mijn zonnepanelen? Kan de vaatwasser al aan of wacht ik nog even?

Hoeveel stappen heb ik gezet? Moet ik nog een rondje? Word ik sterker van het sporten? En zit er genoeg energie in de auto om straks ook weer thuis te komen?

Ik doe er vrolijk aan mee. Even de app openen. Even kijken. Nog één cijfer.

We meten wat af.

Deze week kwam daar voor mij een meting bij: mijn bloeddruk. Ik sport veel, eet mijn groente en zilvervliesrijst, snoep nauwelijks en vind mijn werk leuk. Voor mijn gevoel ben ik gezond bezig.

En toch waren de bloeddrukwaarden te hoog.

Dat schuurt. Je doet je best en verwacht dat de cijfers dat netjes bevestigen. Blijkbaar had mijn bloeddruk die afspraak niet ontvangen.

Tegelijkertijd: goed dat ik het meet. Mijn gevoel vertelde me dit niet.

Maar het zette me ook aan het denken. Welke plek geven we al die cijfers eigenlijk in ons leven?

Wie bepaalt hoe jij je voelt?

Ik ken mensen die eerst op hun horloge kijken om te beoordelen hoe ze hebben geslapen. Ze voelen zich redelijk uitgerust, totdat de slaapscore tegenvalt. Dan begint de twijfel.

Of de avondwandeling moet nog, omdat de stappenteller niet tevreden is. Terwijl je zelf eigenlijk best tevreden was met de dag.

Wanneer helpt meten ons? En wanneer laten we de cijfers bepalen hoe we ons horen te voelen?

Ik ben een groot voorstander van data. Juist daarom wil ik blijven nadenken over wat die data betekenen.

Hoe voel je je? Wat zie je? Wat hoor je? Wat valt je op? Je zintuigen, kennis en ervaring leveren óók informatie. Gebruik ze. En wees bereid je eerste indruk bij te stellen wanneer een meting iets anders laat zien.

Mijn bloeddruk is daar voor mij een treffend voorbeeld van.

En dan komen we op het werk

Daar zie ik regelmatig iets opmerkelijks.

Mensen die precies weten hoeveel stappen ze gisteren hebben gezet, weten niet hoeveel werk er op hun afdeling ligt. Ze volgen hun sportprestaties tot achter de komma, maar hebben nauwelijks zicht op de doorlooptijd van een aanvraag.

Hoe vaak gaat iets in één keer goed? Hoeveel tijd zijn we kwijt aan herstelwerk? Waar wachten klanten op? Hoeveel werk kunnen we als team eigenlijk aan?

“Het is druk.”

“Het duurt altijd lang.”

“Elke klant is anders.”

Herkenbare uitspraken. Alleen: wat weten we daarmee?

Ik hoor vaak dat werk te bijzonder is om te meten. We leveren maatwerk. We werken met mensen. We zijn geen fabriek.

Dat snap ik. Toch bevat ook bijzonder werk terugkerende stappen. Een aanvraag komt binnen, informatie wordt verzameld, iemand beoordeelt iets en een ander neemt een besluit. Daartussendoor wordt gewacht, afgestemd en soms opnieuw begonnen.

Hoeveel daarvan is werkelijk uitzonderlijk? En hoeveel doen we steeds ongeveer hetzelfde?

Dat zou ik nou eens willen meten.

Juist de herhaling geeft ruimte

Als je weet hoe het gewone werk verloopt, kun je beter omgaan met de uitzonderingen.

Je krijgt zicht op wat een realistische planning is. Op de capaciteit die je nodig hebt. Op fouten die steeds terugkomen. En op afspraken die het werk makkelijker maken.

Een standaard kan daarbij helpen: een gezamenlijk afgesproken werkwijze, gebaseerd op wat je nu weet. Die je vervolgens onderzoekt en verbetert.

Daar heb je de kennis en ervaring van mensen hard bij nodig. Een cijfer laat misschien zien waar het vastloopt. De mensen die het werk doen, kunnen helpen begrijpen waarom.

Ga dus kijken. Loop mee. Stel vragen. Leg de metingen naast de dagelijkse praktijk. En probeer samen iets uit.

Meten moet iets opleveren

Begin klein. Kies één vraag waar je als team echt een antwoord op wilt.

Hoe lang wacht een klant? Hoeveel aanvragen moeten terug omdat informatie ontbreekt? Hoe vaak pakken we hetzelfde dossier opnieuw op?

Meet het een tijdje. Bespreek wat je ziet. Verander iets en kijk of het helpt.

Zo kan meten rust geven. Je kunt beter inschatten wat eraan komt en eerder bijsturen. Je hoeft minder op het laatste moment te improviseren.

De geschiedenis voorspelt de toekomst niet precies. Maar als je terugkerende patronen kent, kun je je er wel beter op voorbereiden. Dat merkt je team. En uiteindelijk ook je klant.

Kamerlingh Onnes gebruikte de woorden: “Door meten tot weten.”

Dat woordje ‘tot’ bevalt me. Er zit nog werk tussen een meting en een inzicht. Kijken, nadenken, bespreken, proberen.

Dus blijf vooral meten. Je energieverbruik, je sportprestaties en wat voor jou verder belangrijk is.

Maar neem die nieuwsgierigheid ook eens mee naar je werk.

Je weet hoeveel stappen je vandaag hebt gezet. Weet je ook hoeveel stappen jouw klant moet doorlopen?

Over de schrijver
Robert is sinds 2015 mede-eigenaar van trainings- en adviesbureau 12Mprove. Al meer dan 15 jaar heeft hij zijn ervaringen opgedaan door de toepassing van de Lean principes in verschillende rollen als consultant, trainer en lijnmanager. Robert bewandelt graag de 'Gemba' met jou. Dat is de werkvloer waar het allemaal gebeurt en waar hij jou helpt om een cultuur te creëren waarin continu verbeterd wordt.